Posts Tagged ‘Ólafur Ragnar Grímsson’

Forsetakosningar 2012

Ekki get ég látið þetta bloggtækifæri framhjá mér fara. Forsetakosningar á laugardaginn á Íslandi og á sunnudaginn í Mexíkó. Þar sem kjörtímabilið í Mexíkó eru sex ár á móti hinu fjögurra ára íslenska tímabili gerist þetta ekki oft en þó á 12 ára fresti.

Gerðist síðast árið 2000 þegar Ólafur Ragnar tók því rólega á Fróni og var sjálfkjörinn í embættið. Þetta kosningaár í Mexíkó varð aftur á móti hið sögulegusta en þá urðu mikil valdaskipti í Mexíkó. Frambjóðandi PAN flokksins (Partido Acción Nacional) Vicente Fox sigraði þá og varð fyrsti forsetinn í 70 ár sem kom ekki úr röðum hins þaulsætna PRI flokks (Partido Revolucionario Institucional). Ef snara ætti þessum flokksnöfnum yfir á íslensku gæti PAN heitið Þjóðvaki og PRI Stofnana-Byltingarflokkurinn. Fox sat til 2006 og eftirmaður hans og núverandi forseti Felipe Calderón kemur einnig úr PAN flokknum.

Sá síðarnefndi hefur orðið umdeildur í Mexíkó vegna hinnar hörðu stefnu hans í fíkniefnamálum. Hann sigaði hernum á dópgengin með þeim árangri að frá 2006 hefur tala fallinna farið yfir 50 þúsund manns. Í raun ríkir einhverskonar borgarastríð í Mexíkó þrátt fyrir að það sé minna sýnilegt en hefðbundin átök. Þrátt fyrir að Calderón hafi í raun ekki staðið sig svo illa í öðrum málaflokkum líkt og ágætur árangur í efnahagsmálum gefur til kynna þá verður þetta arfleið hans í mexíkanskri stjórnmálasögu, forsetinn sem lagði allt undir og tapaði í þessu endalausa „stríði gegn eiturlyfjum“.

Fjórir frambjóðendur eru í framboði í Mexíkó. Núverandi valdaflokkur PAN sýndi lit og bauð fram konu í embættið en kona hefur aldrei vermt forsetastólinn þar vestra. Hún Josefina Vázquez Mota hefur þó ekki hitt á réttu nóturnar í þessari baráttu og hún virðist ætla að enda í þriðja sæti ef marka má skoðanakannanir. Skömmu áður en við fórum frá Mexíkó lýsti hún því yfir í fjölmiðlum að hún tryði enn á kraftaverk en sjaldnast er gott að stóla á þau í pólitík.

Litli maðurinn í þessum kosningum og sá sem mælist með minnst fylgi heitir Gabriel Quadri en hann býður sig fram fyrir Nueva Alianza (PANAL) eða Nýfylkinguna. Þessi flokkur er að bjóða fram í annað sinn, bauð fram fyrst 2006 og er enn að mótast. Reyndar líst mér ágætlega á Gabríel þrátt fyrir að hann líti út eins og illmenni úr Austin Powers mynd með sitt fjallmyndarlega yfirvaraskegg í gamla stílnum. Held ef hann myndi raka sig ætti fylgið eftir að stíga því af því sem ég hef séð af honum var margt ágætt og ætti alveg skilið meira en Ástþórs-fylgi í kosningunum.

Sá sem virðist ætla að hafna í öðru sæti gerði það einnig 2006 en Andrés Manuel López Obrador eða AMLO eins og hann er oft kallaður er fyrrverandi borgarstjóri Mexíkóborgar og tapaði naumlega 2006 fyrir Calderón. Einungis munaði um hálfu prósentustigi eða um 250 þúsund atkvæðum. Hann býður sig fram fyrir kosningabandalag sem leitt er af hans flokki PRD (Partido de la Revolución Democrática) og gæti útlagst Lýðræðissinnaði Byltingarflokkurinn. Aðrir flokkar í bandalaginu eru PT (Partido del Trabajo) eða Verkamannaflokkurinn og Movimiento Ciudadano sem ágætt er að þýða sem Borgarahreyfinguna, flokkur sem stofnaður var á síðasta ári úr eldri flokki, krataflokkur sem berst fyrir kerfisbreytingum í mexíkönsku stjórnkerfi. Verkamannaflokkurinn eru á pari við VG í stjórnmálum og jafnvel til vinstri við þá meðan PRD eru sósíaldemókratar.

Eins og menn kannski muna þá voru úrslit þessara kosninga dregin í efa af stuðningsmönnum Andrésar og reyndar fleirum. Múrinn birti þessa grein skömmu eftir að úrslitin lágu fyrir. Margir ásökuðu PAN um að hafa stolið sigrinum og falsað kjörseðla og lengi á eftir voru mikil mótmæli í gangi um allt land. Andrés var dubbaður upp sem „réttkjörinn forseti“ og Calderón kallaður „ólögmæti forsetinn“ og er reyndar enn kallaður svo af mörgum.

Karlinn sem mun þó líklega sigra á sunnudaginn ber nafnið Enrique Peña Nieto og yfirleitt kallaður báðum eftirnöfnum sínum. Sá er fulltrúi gamla valdaflokksins PRI sem býður fram í bandalagi við Partido Verde, Græningja eða Græna flokksins sem leggur áherslu á umhverfisvernd og baráttu gegn skipulögðum glæpum.

Peña Nieto þykir með myndarlegri mönnum sem hefur kannski skilað honum eitthvað áfram í pólitík. Hann var ríkisstjóri fjölmennasta ríkis Mexíkó sem kallast Estado de México og fyrir mörlandann er hægt að líkja því ríki við Kragann. Semsagt ríkið sem liggur í kringum höfuðborgina sjálfa, Distrito Federal eða alríkisumdæmið sem er kjarni Mexíkóborgar og saman mynda DF og Estado de México stórborgarsvæðið.

Það hljómar kannski skringilega að Mexíkanar vilji hleypa PRI aftur að kjötkötlunum eftir 12 ára útlegð en þeir sátu eins og áður sagði að völdum í um 70 ár og hafa ýmislegt á samviskunni. Flokkurinn virðist síðan þá hafa unnið eitthvað í ímynd sinni, segjast nú vera flokkur 21. aldar og séu nýr PRI og ég veit ekki hvað. Peña Nieto hefur kjörþokka með sér en virðist ekki vera með þeim sleipustu þrátt fyrir það. Frægt var í Mexíkó fyrir skömmu þegar hann sótti heim bókaráðstefnu og var spurður af fréttamanni hvort hann gæti nefnt þrjár bækur sem höfðu haft áhrif á hann á sínum ferli. Skemmst er frá því að segja að hann gat það ómögulega, tafsaði eitthvað og umlaði og náði að lokum eftir drykklangt hlé að segja Biblían en mundi þó ekki eftir fleiri bókum. Þessi uppákoma og fleira í þessum dúr hefur orðið til að draga andlegt atgervi forsetaframbjóðendans í efa.

Sjálfur hef ég ekki kosningarétt í Mexíkó en ég veit í sjálfu sér ekki hvað ég ætti eftir að kjósa. Líklega er AMLO illskásti kosturinn en mér hefur þó fundist hann koma frekar illa út í umræðuþættum. Leggur yfirleitt höfuðáherslu á að rægja Peña Nieto í stað þess að koma sínum málstað á framfæri. Reyndar er nokkuð furðulegt að í landi þar sem yfir 100 milljónir búa að ekki sé hægt að finna betri forsetaframbjóðendur, mér líst frekar illa á öll fjögur.

Heldur mun ég ekki kjósa í þeim íslensku vegna smá klúðurs, hefði kosið Ara en það verður bara að hafa það. Þrátt fyrir að mér líki í raun ekki illa við Ólaf en hann bauð mér í kokkteilboð fyrir nokkrum árum úti í Mexíkóborg, geri aðrir betur. Held að það væri ágætt að breyta til á Bessastöðum en ég mun ekki gráta þótt Ólafur sitji eitthvað áfram þar.

Svona hljóðaði nú fréttaskýring dagsins.

Tags: , , , , , , , , ,

Þegar ég tók þátt í útrásinni

Allar götur síðan að íslenska efnahagsundrið snérist upp í andhverfu sína haustið 2008 og varð að íslenska efnahagsviðundrinu hefur mikið gengið á heima á Fróni. Síðustu misserin hefur allt snúist um hverjum var þetta að kenna og að sjálfsögðu sýnist þar sitt hverjum. Nýverið kom út mikil skýrsla um hrunið frá rannsóknarnefnd Alþingis sem mér skilst að hafi vakið mikla lukku hjá mörgum þar sem margir fyrrverandi góðborgarar fengu orð í eyra. Það er dálítið sérstakt að fylgjast með þessu öllu saman utan frá hér í Ameríku. Til dæmis frá því í febrúar hef ég ekki mikið verið í netsambandi og því hef ég heyrt stopular fréttir af þessum ósköpum sem virðist engan endi ætla að taka.

En til að komast út úr þessu ástandi er nauðsynlegt að uppgjör við þessa tíma fari fram og ég ætla mér því að fara fram með góðu fordæmi og skýra frá mínum þætti í útrásinni.

Mín þátttaka var bundinn við ákveðinn atburð einn fagran og sólríkan vordag hér í Mexíkóborg í mars 2008. Þá kom forseti Íslands í opinbera heimsókn ásamt miklu föruneyti og sendiherra Íslands í Bandaríkjunum hélt móttöku og bauð öllum Íslendingum búsettum hér í kokteil boð. Þarna voru meðferðis bisness fólk frá íslensku bönkunum ásamt fleirum. Merkilegast var fyrir okkur að hitta Magnús Scheving sem var að kynna Latabæ.

Eitt af því sem maður ætti aldrei að gera er að reyna að rifja upp hugsanir og tilfinningar frá löngu liðnum atburðum. Held að það sé óhjákvæmilegt að bankahrunið liti eitthvað minningar mínar af þessum degi en ég held að ég ljúgi engu þegar ég segi að mér kom þetta allt undarlega fyrir sjónir. Þegar forsetinn kom hingað til Mexíkó var ég við hávísindaleg störf við UNAM háskóla en sá skóli hefur um 300 þús nemendur sem er u.þ.b. íbúafjöldi Íslands. Nefni þetta sem dæmi til að bera saman þessi tvö lönd.

Kokteilboðið var haldið á einu fínasta hóteli borgarinnar í Oaxaca-salnum, man ég. Þar hitti ég sjálfan Ólaf Ragnar ásamt sendiherra Íslands í Bandaríkjunum. Verð að viðurkenna að ég man ekki alveg hvur það var en það var einhver innvígður í Flokknum. Þarna hitti maður nokkra bankamenn en á þessum tíma var Ari við það að stíga fyrstu skrefin og fór mikill tími í að hjálpa honum að ganga um sem á þessum tíma var það eina sem hann vildi gera. Missti því dálítið af þessum viðburði en hafði þó tíma til að tala við nokkra bankamenn og spjallaði við nokkra frá Landsbankanum. Man ég var að hugsa hvað Landsbankinn ætlaði sér nú að gera í Mexíkó. Reyndar eru góð fjárfestingartækifæri í þessum heimshluta enda er þetta land víst skilgreint sem „emerging market“. Kannski ætluðu þeir að bjóða Mexíkönum upp á Icesave, hver veit.

Þáverandi menntamálaráðherra var líka með í för sem eftir hrun hefur löngum verið kennd við kúlulán. Man hún blikkaði Ara aðeins þegar þau tvö fóru á sama tíma í snakk skálina. Dorrit forsetafrú var þarna líka og hún talaði einna mest við okkur enda ágætis kerling. Fleiri nafnkunna menn þekkti ég ekki enda ekki mikið inn í málunum á Íslandi og langt um liðið síðan ég hafði skoðað Séð og Heyrt. Kannski voru einhverjir frægir bindiskarlar þarna sem nú bíða eftir kærum frá sérstökum saksóknara.

Á þessum tíma var farið að hrikta aðeins í stoðum íslensks efnahags, krónan var eitthvað farin að lækka þótt að það hafi þá ekki verið neitt til að tala um miðað við það sem á eftir fór. Verðbólgan var á uppleið og stöðugt komu einhverjar vondar fréttir um bankana. Eitthvað sem kallast tryggingarálag var mikill höfuðverkur á þessum tíma en var fyrir mér hugtak sem ég hafði aldrei heyrt áður.

Í minningunni var ég því skeptískur á þetta allt saman en kannski er það fölsk minning eftir allan gauraganginn í kringum hrun bankanna um hálfu ári síðar. Þetta var víst eitt af þessum kokteilboðum sem ritstjóri Morgunblaðsins talaði um síðar að forsetinn hafði verið marenaður í af útrásarvíkingum. Held reyndar að þetta boð hafi verið í boði íslenska ríkisins en hvað veit maður svo sem?

Þarna át maður snittur og drakk gos í góðu yfirlæti rétt fyrir ragnarök íslenska góðærisins. Jafnvel þótt ég ætti eftir að búa hér í Mexíkó allt til æviloka þá býst ég ekki við því að sjá forseta Íslands hér aftur með viðskiptaföruneyti sér við hlið. Reyndar voru þetta mjög abúrd tímar og ég er helst feginn að þeir séu liðnir og vonandi koma þeir aldrei aftur. Árin þegar nokkrir Íslendingar ætluðu sér að vera stórir kallar og gera litlu krúttlegu bankana heima að einhverjum alþjóðlegum tröllabönkum og mistókst það svo herfilega að það tekur amk áratug fyrir íslensku þjóðina að rétta sig af eftir það rugl.

Þetta er mitt uppgjör við íslensku útrásina, eina skiptið sem hægt er að segja að ég hafi tekið beinan þátt í því ævintýri. Mér líður betur að hafa játað þetta fyrir ykkur og hvet nú alla til að gera upp við sinn hlut í útrásinni og hruninu svo að íslenskt samfélag geti rétt sig við sem fyrst, bæði efnahagslega og andlega.

Tags: , , , , , ,