X-faktorinn

Nú skelfur jörð og skakast himnakroppar!

Bókstafir skríða í felur fyrir komandi fyrirsát, ljóðlistin tekur jóðsótt og fæðir nýja bók: Af steypu, fimmta vers í afbókaflokki Nýhils!

Af steypu meðhöndlar sjálfa meðhöndlun tungumálsins, setur efnið í fyrirrúm og spyr sig: Hvað á þetta allt saman eiginlega að þýða? Hvað er hægt að gera með ljóðlistinni? Myndljóð, konkretljóð, endurvinnsla, hömlur,
konseptljóðlist - möguleikarnir virðast óþrjótandi. Bókin er svo stútfull af
ljóðverkum og ritgerðum, bæði frumsömdum og þýddum, að bókahillur hreinlega svigna og fílefldir burðarþrælar Nýhils eru við það að kikna í hnjáliðum. Fullvíst má telja að svo veglegt rit um ljóðlist hafi ekki komið út á
Íslandi í langan tíma.

Ritstjórar Af steypu eru Eiríkur Örn Norðdahl og Kári Páll Óskarsson, en meðal höfunda efnis eru Gertrude Stein, Guillaume Apollinaire, Charles Bernstein, Inger Christensen, Gyrðir Elíasson, Óskar Árni Óskarsson, Sjón og margir, margir fleiri. Leiðbeinandi verð bókarinnar er kr. 3990 og er hún til sölu í öllum betri bókaverslunum. Hún er í kiljuformi og 284 síður að lengd.

Svör við öllum spurningum veita ritstjórar:

Eiríkur: kolbrunarskald@gmail.com
Kári: kari@kommunan.is

Ps. Innilegar þakkir til allra þeirra sem lögðu hönd á jarðvinnslutækið sem byltir við efsta yfirborði jarðar.

Það hefur alveg gleymst að tengja Francisco Goya við kreppuna, eins og gert hefur verið við hér um bil alla aðra málara/skáld/tónlistarmenn/kvikmyndagerðarmenn/konseptlistamenn/balletdansara…

Jæja krakkar hvað segiði, bankarnir bara komnir aftur í þjóðareigu og allt í volli. Hugmyndafræðin bara fallin, þetta eru nú meiri lætin. Hey, hvað með að koma núna með eins og eina eða tvær klassískar ályktanir um lögleiðingu allra eiturlyfja eða rétt kvenna til að selja líkama sinn? Væri það ekki upplagt? Þarf ekki að ræða það aðeins betur? Eitthvað svona krúttlega heimskulegt til að laða fram brosið hjá okkur hinum á þessum hráslagalegu útmánuðum…

En ég áfellist ykkur reyndar ekki. Þó að fólk hafi heimskulegar skoðanir er ekki þar með sagt að það sjálft sé heimskt, eða ófært um heilbrigt endurmat.

Er að hlusta á sagnabálk Ólafs Jóhanns Sigurðssonar um Pál Jónsson blaðamann í hlaðvarpi.

Í 956. kafla eignast Páll reiðhjól. Í 957. kafla missir hann sveindóminn. Eða var það öfugt?

Uppfært: í 1031. kafla sér Páll brauðrist í fyrsta sinn.

Sem betur fer eru skynsamir menn þarna úti sem nenna að rökræða opinberlega og ítarlega um listamannalaun. Það eru bara ein rök sem mér finnst ekki heyrast nógu oft: það ætti að vera eðlilegt og sjálfsagt að samfélag geri borgurum sínum kleift að þroskast og njóta sín með því að stunda þá iðju sem hugur þeirra og hæfileikar standa til.

Því miður virðast margir vilja meina samborgurum sínum einmitt þetta, krefjast af þeim ófullnægju og vansældar, og að þeir selji sig, selji hug sinn. Sú krafa er yfirleitt studd úreldum hugmyndum um hvað það sé að vera matvinnungur. Sorgleg þröngsýni. Villimennska.

Samuel Beckett var á dagskrá rásar 1 í gær, í útvarpsleikhúsinu. Ég var víst fenginn í þetta til að kommenta á gamla skrögginn, reyndi að segja eitthvað af viti. Í öllu falli gaman að hafa getað lagt eitthvað af mörkum til þessa vandaða prógramms.

Annars fékk ég síðasta hefti af ljóðatímaritinu Fulcrum í pósti í síðustu viku, 700 blaðsíðna hlunk af ljóðum og greinum, þetta hefti tileinkað ljóðlist Becketts. Pantaði það… í september! Ljóðið ratar greinilega til sinna þótt síðar verði. Yður sem pantað hafið menningarefni frá fjarlægum slóðum segi ég: örvæntið eigi þó að biðin sé löng og erfið.

ÓSÍMANDJAS HINN MIKLI
(Percy Bysshe Shelley)

Ég heyrði sagt frá ferð í fornu landi:
Tveir fætur gildir meitlaðir í stein
búklausir stóðu orpnir auðnar-sandi,
en ásýnd tvístruð lá sem moluð hlein

í sandsins hafi. Undir ennisbandi
sást ygglibrún, en kuldaglott á vör.
Listamanns-augað lofa valdsmanns-brár
sem lýsa þótta undir konungs-skör.

Og neðst við stall má nema leturdrátt:
„Nafn mitt er Ósimandjas, kóngur hár.
Sjá hér mitt ofurvald – og lútið lágt!“

Auk þessa – ekkert! Áfram veðrin rjúfa
hið aldna tignar-flak. Í hverri átt
auðnanna sandar endalausir grúfa.

Þýðandi: Helgi Hálfdanarson

Á leiðinni heim úr kjörbúðinni áðan rakst ég á mann. Hann benti á bónuspokann minn og sagði “þú verslar við bófana”, sem var almenn athugasemd frekar en ásökun í minn garð. “Já, en hver er ekki bófi?”, datt þá út úr mér. Ég átti vitanlega ekki við að fólk almennt væri bófar, þetta var bara ein af þessum setningum sem koma stundum út um munninn á manni án þess að bak við þær séu vel mótaðar hugsanir.

Ég held, að það sem mig langaði að segja væri að ég vantreysti athafnamönnum almennt. Ég hef alltaf haft illan bifur á þeim mörgum, en miklu meira nú orðið en áður. Alveg síðan hrunið varð hef ég, og væntanlega flestir aðrir, upplifað íslenskt samfélag mjög ákveðið sem samfélag sem er undir hælnum á viðskipta-þorpurum, maðksmogið og illa lyktandi. Það er vægast sagt leiðinlegt, en virðist ekki ætla að breytast neitt. Engum hefur verið refsað, enginn hefur sagt af sér.

Það er líka ansi ömurlegt að vera fastur í jafn symbíótísku sambandi við aðila sem maður hefur jafn illt álit á. Ég þarf að versla ódýrt, og það er engin önnur kjörbúð nálægt mér. Ég fæ næringu mína frá bófunum.

Held að ég hafi birt þessa mynd nokkrum sinnum áður, frá því að ég fór fyrst að gapa á netinu fyrir nokkrum árum. Hún er bara svo frábær og á svo einstaklega vel við núna.

Sjá betur hér.

Við eignuðumst a.m.k. tvær algjörar lykilbækur: Árstíð í helvíti eftir Rimbaud í þýðingu Sölva Björns og úrval af helstu ljóðum Allens Ginsberg í þýðingu Eiríks Arnar. Við það bætist að í ljóðabókinni hans Magnúsar Sigurðssonar er talsvert magn af klassískum ljóðmælum eftir Katúllus og Virgil í þýðingu og Don Gyrðir Elíasson sendi frá sér Flautuleik álengdar. Ef þessari glæsilegu pródúksjón verða ekki gerð svolítið ítarleg skil í viðeigandi miðlum þá er eitthvað að.