X-faktorinn

Það er einn bandarískur bókmenntafræðingur að nafni Harold Bloom sem er með einhvers konar kanónu-þráhyggju. Hann hefur verið duglegur að skilgreina hvaða skáld og rithöfundar séu hluti af hinni vestrænu kanónu, hverjir séu aðalgaurarnir og -gellurnar. Fyrir einhverju síðan kvað hann upp þann dóm að fremstu núlifandi höfundar bandaríkjanna væru þeir Don Delillo, Cormac McCarthy, Thomas Pynchon og Philip Roth.

Þessir höfundar eru reyndar allir frábærir, ég myndi ekki mótmæla því. Jafnvel alveg últra-mega-brilljant frábærir. Af þeim er það eiginlega bara Roth sem er eitthvað þekktur hérna. Nokkrar bækur eftir hann hafa verið þýddar. McCarthy, sem ég held mest uppá, er nú aðeins byrjaður að vekja athygli hérna eftir að bestsellerinn The Road kom út í fyrra. Ný bók eftir Pynchon kom líka út í fyrra, rúmlega 1000 blaðsíðna doðrantur sem heitir Against the Day. Veit ekki hvort hún hafi náð til einhverra Íslendinga. Á hana eftir sjálfur. Pynchon er frægastur fyrir ofurskáldsöguna Gravity’s Rainbow sem kom út 1973 og er skipað á bekk með gömlum meistaraverkum eins og Moby Dick og Ulysses. Samt held ég að aldrei hafi ég séð fjallað um Pynchon í íslenskri umræðu, nema einu sinni í lesbókinni þegar tilefnið var að Pynchon hefði kannski, hugsanlega, einu sinni, komið til Íslands. Um Delillo hef ég ekki séð múkk. Hann er líka þekktastur fyrir svona risastóra póstmóderníska ofurskáldsögu, hún heitir Underworld og kom út 1997. Hann er nokkurs konar mentor Pauls Auster, fyrir þá sem gæti þótt það fróðlegt.

Enginn af þessum risum virðast hafa sent frá sér ljóðabækur.

Af ljóðabókum sem hafa verið í lestri þetta sumarið má nefna Mr. and Mrs. Scotland are Dead eftir Kathleen Jamie, The Book of Gods and Devils eftir Charles Simic, og Poems: 1968-1998 eftir Paul Muldoon. Já og Drepa drepa eftir Dag Sigurðarson og Einar Ólafsson. Þvílíkur snilldar titill á ljóðabók.

Bókin Íslensk nútímaljóðlist eftir Jóhann Hjálmarsson er skondin. Allt í lagi að sumu leiti, en að öðru bara skondin. T.d. er ekki minnst á eina einustu konu í allri bókinni; öll skáldin sem Jóhann fjallar um, 21 að tölu, eru karlar. Svo virðist Matthías Johannessen fá einna lofsamlegustu umfjöllun allra í bókinni. Hvernig var það, var Matthías ekki yfirmaður Jóhanns á Mogganum á þessum tíma?

Annars er þessi bók að verða 40 ára gömul. Finnst alveg að einhver mætti taka sig til og skrifa nýtt svona yfirlitsrit með ritgerðum um Ingibjörgu Haralds, Ísak Harðar et al.

Og reyndar mætti einhver líka taka sig til og starta nýju bókmenntatímariti. Umræðan er alltof, alltof fátækleg finnst mér, þó að það séu nokkur ágæt tímarit þarna úti. Ég vil fjölga þeim. Og ég er ekki að tala um veftímarit, ég treysti netinu ekki til að halda umræðunni til haga. Ég vil hafa orð á pappír, ég vil geta gengið að umræðunni vísri á þjóðarbókhlöðunni nokkrum árum eftir útgáfu, einsog í Ritinu eða TMM.

Jamm.

Eitt af því sem ég hef komið í verk í sumar er að skrifa grein um túlkun Gillez Deleuze á verkum málarans Francis Bacon. Einn uppáhalds heimspekingurinn minn að skrifa um einn uppáhalds málarann minn. Mér leiddist það ekki.

Hér er Study after Velázquez’s Portrait of Pope Innocent X, frá 1953, olía á striga, 60 1/4 x 46 1/2 tommur.

Já, hver man ekki eftir skandinavísku barnabókahetjunni með dónalega nafnið, honum Rassmusi Klumpi? Um ævintýri hans og vina hans gátu íslensk börn fengið að lesa í þýðingum Andrésar Indriðasonar á níunda áratuginum.

Það voru aðrir tímar, saklausari tímar…

Í dag þarf ég að díla við nafna hans, Erasmus. Ég bind vonir við að hann leyfi mér að fara til útlanda í haust.

Arnar Geir Rúnarsson frændi minn og Kolbrún hans eignuðust litla stelpu um daginn. Vei! Húrra fyrir því!

Og Sigurlín Bjarney Gísladóttir var að gefa út ljóðabók. Húrra fyrir því einnig! Hér er hægt að tékka aðeins betur á því.

Og Björk systir mín er átti afmæli um daginn. Hún er orðin alveg bara 18 ára eða eitthvað rosalegt (smá grín).

Og ný bók um Harry Potter var að koma út! Til hamingju með það þið þarna sérvitra fólk sem fílar Harry Potter.

Og svo langar mig að óska Íslendingum til hamingju með að eiga svona öflugt og úrræðagott lögreglulið. Það kann sko að halda uppi röð og reglu, ha, kann að láta fólk ganga í takt. Mér finnst ég vera mjög öruggur, yes sir. Löggan verndar mig fyrir brjáluðu fólki sem vill ekki hlýða.

Sean Penn var víst í sjónvarpinu áðan að leika greindarskertan mann, í mynd sem hann fékk víst mikið lof fyrir leik sinn í á sínum tíma. Var tilnefndur til Óskars og allt. Ekki finnst mér það merkilegt að þykjast vera greindarskertur, ég geri það oft. Sérstaklega þegar ég geri eitthvað heimskulegt. Þá er ég iðulega að þykjast vera greindarskertur.

Í Fóstbræðraþáttunum sálugu lék Sigurjón Kjartansson dyrasölumann sem gekk hús úr húsi og bauð spliff, donk og gengju. Undrun mín var ekki lítil þegar ég frétti að það er víst í alvörunni til eitthvað sem heitir gengja. Já, svona er maður mikill kúristi og kverúlant.

Hvort væri betri titill á ljóðabók?

‘Döggin í mánabjörtum garði guðanna’

eða..

‘Leifar af pulsum síðan úr Kreppunni miklu, með tómat, sinnep og brundi’.

Ég hef skrifað aðra grein á vefritið Hugsandi. Það er ekki (endilega) vegna þess að mig langi til að virðast vera eitthvað rosalegt gáfumenni, heldur aðallega vegna þess að þannig lærir maður. Eða það vona ég.

Ég hef fjárfest í ljóðabókinni Á stöku stað - með einnota myndavél eftir Árna Ibsen og mæli með henni fyrir alla, ekki bara bókmenntaáhugafólk. Ég var mjög hrifinn af þessari bók og skal mæra hana við hvern þann sem nennir að hlusta á mig.